در روزهایی که محدودیت های اینترنت بینالملل به یکی از دغدغه های اصلی کاربران و کسبوکارهای ایرانی تبدیل شده، رضا تقیپور، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به «آسیب های امنیتی شدید» و «استفاده ظالمانه دشمن از هوش مصنوعی»، از ضرورت اعمال محدودیت های مقطعی دفاع کرد و شبکه ملی اطلاعات را پروژهای راهبردی خواند که در شرایط حساس اخیر نقش خود را به خوبی ایفا کرده است.
چرایی محدودیتها از نگاه نماینده مجلس
تقیپور در گفتوگو با خبرگزاری ها، محدودیت های اخیر را ناشی از «جنگ» توصیف کرد؛ جنگی که در آن دشمن از ابزارهای پیشرفته ای نظیر هوش مصنوعی و فناوریهای ارتباطی برای فشار بر ایران استفاده میکند. به گفته وی:
«به دلیل آسیبهای امنیتی شدید و استفاده ظالمانه دشمن از فناوریهای ارتباطات و هوش مصنوعی در این جنگ، مسئولین امر مجبور شدند که در زمان هایی محدودیت هایی برای اینترنت بینالملل داشته باشند.»
از این منظر، محدودیت اینترنت بینالملل نه یک سیاست دائمی، بلکه یک واکنش تدافعی و موقت در برابر تهدیدات امنیتی ارزیابی میشود.
تحلیل قطعی اینترنت ایران در ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ و بررسی وضعیت آن
شبکه ملی اطلاعات؛ پروژهای راهبردی در شرایط بحران
تقی پور در ادامه با دفاع از عملکرد شبکه ملی اطلاعات، آن را «پروژهای بزرگ و راهبردی» خواند که توانست در شرایط حساس اخیر نقش خود را ایفا کند. او تأکید کرد که خدمات بانکی، اداری و الکترونیک در طول دوره محدودیتها بدون اختلال ادامه یافته و مردم و کسبوکارها کمبودی در این زمینه احساس نکردهاند:
«ما می دانیم که امروز بسیاری از زیرساخت ها به فناوری اطلاعات و حتی امور روزمره زندگی مردم وابستگی زیادی به اینترنت دارند. عمده خدمات از طریق شبکه ملی سایبری با شبکه ملی اطلاعات در کشور انجام می شود. شاهد بودیم که در طول این مدت مردم عزیز و همچنین کسب و کارها کمبودی در زمینه خدمات بانکی و اداری و الکترونیک احساس نکردند.»
با این حال، او به وابستگی برخی کاربران به سکوهای خارجی نیز اشاره کرد و گفت:
«البته یک سری وابستگی هایی به برخی از سکوها داشتند اما کارها به صورت روزمره و با حالت عادی انجام می شد. این خدمت بزرگی بود که شبکه ملی اطلاعات در این دوران ارائه داد.»
چالش زیرساختی: فشار ناگهانی بر شبکه داخلی
یکی از نکات فنی قابل تأمل در اظهارات این نماینده، اشاره به فشار وارد شده به زیرساخت های داخلی است:
«البته طبیعتا ما باز شاهد محدودیت هایی در زیرساخت ها بودیم چرا که به یک باره این همه نیاز به سمت سکوهای داخلی روانه شد و به همین دلیل طبیعتا نیازمند تامین زیرساخت های جدید و بیشتری بودیم.»
این گزاره از نظر فنی قابل قبول است؛ مهاجرت ناگهانی کاربران از پلتفرمهای خارجی به داخلی، میتواند موجب افت کیفیت، افزایش تأخیر و حتی ناپایداری موقت شود. با این حال، این موضوع نشان میدهد که زیرساخت های داخلی برای جایگزینی کامل اینترنت بینالملل در کوتاهمدت طراحی نشدهاند.
تحلیل استاد آی تی
نقطه قوت اظهارات: تأمین خدمات حیاتی
عملکرد شبکه ملی اطلاعات در تأمین خدمات حیاتی مانند تراکنشهای بانکی، سامانههای دولتی و پیامرسانهای داخلی قابل تقدیر است. این شبکه در شرایط بحرانی توانسته از قطع کامل خدمات ضروری جلوگیری کند.
نقطه ضعف اظهارات: ابهام در معیارها
با وجود توجیهات امنیتی، ابهام اصلی در شفاف نبودن معیارهای شروع و پایان محدودیتها و همچنین نقش نهادهای نظارتی در این فرآیند است. بدون چارچوب شفاف، هرگونه تهدیدی میتواند توجیهگر محدودیتهای بیسابقه باشد. بسیاری از کسب و کارهای دانشبنیان، توسعه دهندگان و پژوهشگران برای بهروزرسانی کتابخانه های کد، مستندات فنی و همکاری با تیم های بین المللی به اینترنت آزاد نیاز دارند.
علاوه بر این، گزارشهای اخیر حاکی از آن است که محدودیتهای اینترنت شکل تازهای به خود گرفته و «لیست سفید» وبسایتها برای کاربران عادی اجرا شده است، اما همین دسترسی محدود نیز با ناپایداری گسترده همراه بوده است.
توصیه OstadIT
به جای سیاست «قطع و وصل» مکرر، بهتر است مدل «مدیریت هوشمند تهدید» با شاخصهای شفاف، نظارت مجلس و حضور کارشناسان مستقل طراحی شود. همچنین، توسعه واقعی شبکه ملی اطلاعات باید همراه با افزایش ظرفیت، کیفیت و تنوع سرویسهای داخلی باشد تا کاربران نه از روی اجبار، بلکه از روی انتخاب از آن استفاده کنند.
⚠️ سلب مسئولیت: این خبر تحلیلی صرفاً مبتنی بر اظهارات منتشرشده از سوی نماینده مجلس تهیه شده و دیدگاههای فنی و انتقادی تیم استاد آی تی، برای روشن شدن ابعاد مختلف موضوع، به صورت مجزا بیان شده است.

