ثبت لوکیشن
طراحی لوگو حرفه ایخبر
آغاز بازگشایی اینترنت بین المللی؛ آخرین اخبار از آمادگی زیرساخت
دسترسی به اینترنت بینالملل در ایران درحالی وارد هفتاد و یکمین روز خود شد که اظهارات مقامات دولتی از اختلاف نظر در تداوم این وضعیت و وجود طرحهای جایگزین خبر میدهد. طبق گزارش نهاد بینالمللی نتبلاکس، مردم ایران در ۷۱ مین روز از اینترنت جهانی محروم بودهاند. این خاموشی گسترده درحالی طولانیترین قطعی اینترنت در جهان مدرن نام گرفته که از لایههای پنهان آن میتوان به شکاف عمیق میان سیاست گذاران و مجریان و ظهور اینترنت طبقاتی اشاره کرد.
استاد آی تی در این گزارش قصد دارد جزئیات زوایای پنهان این قطعی گسترده را از زبان مسئولان، رسانه ها و نهادهای بینالمللی بررسی کنید و آخرین اخبار از آغاز بازگشایی اینترنت بین المللی را بررسی نماید.
اظهارات مقامات دولتی از دوگانه سیاست و زیرساخت
معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور با بیان اینکه وضعیت فعلی اینترنت نه مقبول و مطلوب رئیسجمهور و نه تصمیم مطلوب دولت است، اعلام کرد: «با بازگشت کشور به شرایط عادی، وضعیت اینترنت حتما به حالت پیشین بازخواهد گشت.» او همچنین از مأموریت ویژه رئیسجمهور به معاون اول برای ساماندهی وضعیت جاری اینترنت خبر داد.
در سوی دیگر، سید مهدی طباطبایی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر رئیسجمهور تاکید کرد: «قطع اینترنت در شرایط خاص قابل توجیه است و تصمیمات درباره اینترنت پرو نیز در کمیته ای از شورای عالی امنیت ملی به تصویب رسیده است.»
این اظهارات نشان میدهد که دولت با وضعیت موجود همراهی ندارد اما در برابر تصمیمات شورای عالی امنیت ملی چارهای جز تمکین نمیبیند.
جزئیات طرح اینترنت پرو از زبان معاون وزیر ارتباطات
احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات در نشست خبری با خبرنگاران اعلام کرد: «زیرساختهای کشور برای آغاز بازگشایی اینترنت بین المللی آماده است اما شورای عالی امنیت ملی متولی تعیین زمان بازگشایی است. سطوح امنیتی کشور را ما تعیین نمیکنیم؛ ما متولی فراهم کردن زیرساخت ارتباطی هستیم و به محض این که امنیت برقرار شود، زیرساخت آماده است و اینترنت وصل میشود.»
چیتساز در مورد طرح اینترنت پرو توضیح داد: «این طرح صرفاً یک راهکار موقت برای تضمین حداقل سطح فعالیت اقتصاد دیجیتال در زمان بحران است. این طرح به هیچ عنوان جایگزینی برای اینترنت عمومی و پایدار پس از پایان شرایط اضطراری نخواهد بود.»وی تأکید کرد: «ساختار این طرح در سطح تصمیمگیریهای امنیتی کشور تعیین میشود و وزارت ارتباطات صرفاً نقش فنی و اجرایی در آن دارد.»
انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی: اکوسیستم استارتاپی نابود شده است
انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی ایران در واکنش به وضعیت موجود هشدار داد: «اکوسیستم استارتاپی ایران در پی بیش از دو ماه قطع اینترنت عملاً نابود شده است.» این انجمن افزود: «مهاجرت نیروی متخصص، خروج سرمایه، نابودی صدها هزار کسبوکار و اخراج گسترده نیروها بخشی از واقعیت امروز اقتصاد دیجیتال ایران به شمار میرود.»
این نهاد صنفی همچنین از طرح اینترنت پرو به شدت انتقاد کرد و گفت: «دسترسی به اینترنت در شرایط کنونی به رانت، وابستگی صنفی و پرداخت هزینههای سنگین گره خورده است.» انجمن صنفی کسبوکارهای اینترنتی تاکید کرد حاضر نیست در توزیع اینترنت طبقاتی مشارکت کند و اینترنت را زیرساختی عمومی مانند آب و برق دانست که باید بدون تبعیض در اختیار همه شهروندان قرار گیرد.
نهادهای بین المللی: طولانی ترین قطعی اینترنت در جهان مدرن
نتبلاکس، نهاد مستقل پایش دسترسی به اینترنت با انتشار آماری تکاندهنده اعلام کرد: «عموم مردم ایران در ۷۰ درصد سال ۲۰۲۶ تا حد زیادی از اینترنت جهانی محروم بودهاند و قطع اینترنت وارد شصتوهشتمین روز پیاپی خود شده است.» این نهاد افزود: «از آغاز آخرین دور خاموشی اینترنت در ایران ۱۶۰۸ ساعت میگذرد و برخی کاربران از دیماه ۱۴۰۴ تاکنون، هیچگونه دسترسی به اینترنت آزاد نداشتهاند.»
بر اساس گزارشهای بینالمللی، این خاموشی دیجیتال به عنوان طولانیترین قطعی ملی اینترنت در یک جامعه متصل ثبت شده است. طبق گزارشها قطعی اینترنت روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ میلیون دلار به اقتصاد ایران خسارت وارد میکند و خسارتهای غیرمستقیم احتمالاً دو برابر این رقم است.
خسارت های مستقیم به بخش ارتباطات
معاون وزیر ارتباطات در این نشست خبری به جزئیات خسارتهای وارد شده اشاره کرد و گفت: «بیش از ۵۰۰ سایت ارتباطی کشور در جریان جنگ رمضان مورد حمله دشمن قرار گرفت و جزایر ما بهصورت مداوم ارتباطشان قطع میشد.» وی خسارت مستقیم بخش ارتباطات و فناوری اطلاعات را ۳۳۵ میلیون دلار برآورد کرد و افزود: «۴۲.۶ همت خسارت بخش دولتی در جنگ بوده و در بخش غیردولتی نیز خسارتها ۸.۴ همت برآورد شده است.»
چیتساز در ادامه درباره تبعات امنیتی قطعی طولانیمدت اینترنت هشدار داد: «قطع اینترنت در طولانیمدت ایجادکننده تهدیدهای امنیتی است و میتواند پیامدهای منفی مختلفی داشته باشد. به محض این که اینترنت برقرار شود، حتی یک سری کاربر مبتدی هم میتوانند زیرساختهای ما را مورد حمله قرار دهند.»
آمار بیکاری و نابودی کسب و کارها
وزیر ارتباطات سابق نیز آمار قابل توجهی را درباره اشتغال وابسته به اینترنت اعلام کرده است. ستار هاشمی، وزیر ارتباطات دولت چهاردهم، اذعان کرده که حدود ۱۰ میلیون نفر اشتغالشان بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به اینترنت پایدار وابسته است و ادامه این روند میتواند سونامی بیکاری در این حوزه را رقم بزند. این در حالی است که بر اساس آمارهای منتشر شده، فروش آنلاین در دوران قطع اینترنت حدود ۸۰ درصد کاهش یافته است.
دیجیکالا، یکی از پرچمداران اقتصاد دیجیتال کشور نیز اخیراً از تعدیل ۲۰۰ نفر از نیروهای خود خبر داده است. آیا این تازه آغاز موج بیکاری در حوزه اقتصاد دیجیتال است؟ سوالی که پاسخ آن با تداوم این وضعیت به زودی روشن خواهد شد.
پیش بینی زمان احیای اینترنت
در حالی که وعدههای بآغاز بازگشایی اینترنت بین المللی از سوی برخی مقامات شنیده میشود، امیر سرتیپ محمدحسن نامی، از فرماندهان سپاه پاسداران و دستیار ویژه وزیر کشور، اعلام کرد: «محدودیتهای اینترنت احتمالاً طی یک ماه تا یک ماه و نیم آینده و بسته به روند مذاکرات ایران و آمریکا به وضعیت عادی بازگردد.»
این اظهارات نشان میدهد بازگشایی اینترنت بیش از آنکه به عوامل فنی و زیرساختی مرتبط باشد، به تحولات سیاسی و مذاکرات بینالمللی گره خورده و گرهگشایی از این بنبست دیجیتال در گرو تصمیمات فراتر از وزارت ارتباطات است.
