سرمایه گذاری ۷.۵ میلیون دلاری OpenAI در پروژه هم ترازی برای امنیت هوش مصنوعی

تیم تحریریه استاد آی تی گزارش می دهد: دنیای فناوری بار دیگر شاهد یک چرخش استراتژیک از سوی غول دنیای هوش مصنوعی، یعنی OpenAI است. این شرکت به تازگی اعلام کرده است که مبلغ ۷.۵ میلیون دلار (معادل تقریبی ۵.۶ میلیون پوند) را به پروژه هم ترازی یا همان The Alignment Project اختصاص می دهد. این پروژه که توسط موسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا (UK AISI) راه اندازی شده، بزرگ ترین تلاش جهانی برای تامین مالی تحقیقات مستقل در زمینه هم ترازی هوش مصنوعی (AI Alignment) محسوب می شود. هدف اصلی این سرمایه گذاری، اطمینان از این موضوع است که سیستم های هوش مصنوعی فوق هوشمند در آینده، دقیقا مطابق با اهداف و ارزش های انسانی عمل کنند و از کنترل خارج نشوند.

چرا هم ترازی هوش مصنوعی به مسئله ای حیاتی تبدیل شده است؟

با پیشرفت سریع مدل های زبانی بزرگ و سیستم های خودمختار، شکاف بین توانمندی های هوش مصنوعی و توانایی ما برای کنترل آن ها در حال افزایش است. مفهوم هم ترازی هوش مصنوعی به زبان ساده یعنی اطمینان از اینکه یک سیستم هوش مصنوعی همان کاری را انجام می دهد که ما از او می خواهیم، نه آنچه که خودش بر اساس داده های آموزشی استنباط می کند. ناهماهنگی در این بخش می تواند منجر به بروز رفتارهای غیرقابل پیش بینی، نقض حریم خصوصی و حتی تهدیدات امنیتی در سطح کلان شود.

OpenAI در بیانیه رسمی خود در سایت openai.com تاکید کرده است که تامین امنیت هوش مصنوعی عمومی (AGI) وظیفه ای نیست که تنها یک سازمان از عهده آن برآید. این شرکت معتقد است که برای مقابله با خطرات احتمالی، نیاز به یک اکوسیستم متنوع از محققان مستقل وجود دارد که خارج از چارچوب های تجاری آزمایشگاه های بزرگ فعالیت کنند. این محققان می توانند ایده های نوآورانه ای را در زمینه هایی مانند نظریه بازی ها، علوم شناختی و رمزنگاری دنبال کنند که شاید در نقشه راه شرکت های بزرگ جایی نداشته باشد.

جزئیات پروژه هم ترازی و نقش موسسه امنیت هوش مصنوعی بریتانیا

پروژه هم ترازی اکنون با جذب سرمایه های جدید از سوی OpenAI و سایر شرکای بین المللی، بودجه ای بالغ بر ۲۷ میلیون پوند در اختیار دارد. این صندوق به پروژه های تحقیقاتی مختلف در سراسر جهان مبالغی بین ۵۰ هزار تا ۱ میلیون پوند اعطا می کند. نکته مهم این است که OpenAI هیچ دخالتی در فرآیند انتخاب این پروژه ها نخواهد داشت و تمامی مراحل توسط UK AI Security Institute مدیریت می شود. این موضوع نشان دهنده تمایل به ایجاد شفافیت و دوری از انحصارطلبی در تحقیقات امنیتی است.

برخی از حوزه های کلیدی که این بودجه به آن ها اختصاص می یابد عبارتند از:

• نظریه پیچیدگی محاسباتی: برای درک بهتر محدودیت های مدل های هوش مصنوعی.
• اقتصاد و نظریه بازی ها: جهت طراحی سیستم های پاداش دهی که منجر به رفتار صادقانه هوش مصنوعی شود.
• علوم شناختی: برای مطالعه نحوه پردازش اطلاعات در شبکه های عصبی مصنوعی.
• امنیت و رمزنگاری: به منظور جلوگیری از سوء استفاده های سایبری توسط عوامل مخرب.

تحلیل تخصصی: چرا OpenAI به جای تحقیقات داخلی، به دیگران بودجه می دهد؟

بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این حرکت OpenAI پاسخی به انتقادات اخیر درباره بسته بودن فضای تحقیقاتی این شرکت است. با خروج برخی از چهره های کلیدی تیم Superalignment در سال گذشته، این شرکت تحت فشار بود تا ثابت کند همچنان به امنیت هوش مصنوعی متعهد است.

OpenAI با مدل GPT-5.2 خود، چگونه کشفی بی سابقه در فیزیک نظری رقم زد؟

کارشناسان استاد آیتی معتقدند که این سرمایه گذاری فراتر از یک اقدام تبلیغاتی است. در واقع، OpenAI با این کار در حال ایجاد یک «کمربند ایمنی» جهانی است. وقتی محققان مستقل در دانشگاه ها و موسسات مختلف روی روش های جایگزین هم ترازی کار می کنند، احتمال کشف نقاط ضعف مدل های فعلی افزایش می یابد. این رویکرد که به آن Iterative Deployment یا استقرار تکرارشونده نیز می گویند، به شرکت ها اجازه می دهد تا با دریافت بازخوردهای واقعی از جامعه علمی، سپرهای دفاعی خود را تقویت کنند.

نگاهی به آینده: آیا هوش مصنوعی قابل کنترل خواهد بود؟

گزارش های بین المللی امنیت هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ نشان می دهد که ریسک های ناشی از سیستم های خودمختار به یکی از سه اولویت اول دولت ها تبدیل شده است. طبق داده های منتشر شده در International AI Safety Report 2026، بیش از ۴۷ درصد از رهبران فناوری قصد دارند بودجه های حاکمیتی و امنیتی خود را در سال جاری تا ۲۰ درصد افزایش دهند. اقدام OpenAI در حمایت از The Alignment Project دقیقا در راستای این روند جهانی است.

ما در عصری زندگی می کنیم که هوش مصنوعی نه تنها کدنویسی می کند، بلکه در حال حل مسائل پیچیده فیزیک تئوری است. در چنین شرایطی، تکیه بر روش های سنتی نظارت دیگر کافی نیست. نیاز به ابزارهای ریاضیاتی و فنی داریم که بتوانند رفتار هوش مصنوعی را در محیط های پیچیده پیش بینی کنند. این دقیقا همان چیزی است که پروژه های مستقل تحت حمایت OpenAI به دنبال آن هستند.

جمع بندی و نتیجه گیری

سرمایه گذاری ۷.۵ میلیون دلاری OpenAI در تحقیقات مستقل، نقطه عطفی در همکاری های بین المللی برای امنیت هوش مصنوعی است. این اقدام نه تنها باعث تقویت بنیه علمی محققان مستقل می شود، بلکه فشارها را بر روی آزمایشگاه های بزرگ برای شفافیت بیشتر افزایش می دهد. پروژه هم ترازی با مدیریت بریتانیا، اکنون به بستری تبدیل شده است که در آن علم و سیاست برای مهار قدرت هوش مصنوعی با یکدیگر تلاقی می کنند.

تیم تحریریه OstadIT بر این باور است که موفقیت در مسیر رسیدن به AGI، بیش از آنکه به قدرت پردازش بستگی داشته باشد، به قدرت ما در ایجاد هم ترازی هوش مصنوعی با ارزش های والای انسانی وابسته است. آینده ای که در آن هوش مصنوعی نه یک تهدید، بلکه ابزاری برای شکوفایی تمدن بشری باشد، تنها از مسیر چنین همکاری های گسترده ای می گذرد.