یوتیوب و قابلیت Likeness Detection🎞️ پایان دوران دیپ فیک ها؟

تصور کنید یک صبح معمولی از خواب بیدار می شوید و متوجه می شوید که هزاران نفر در حال تماشای ویدیویی از شما هستند که در آن مشغول تبلیغ یک طرح کلاهبرداری ارز دیجیتال هستید. صدا، حرکات صورت و حتی تکیه کلام های شما دقیقا همان چیزی است که مخاطبانتان می شناسند، اما یک مشکل بزرگ وجود دارد: شما هرگز چنین ویدیویی ضبط نکرده اید. این کابوسی است که بسیاری از یوتیوبرهای معروف با گسترش فناوری دیپ فیک (Deepfake) با آن دست و پنجه نرم می کنند. اما حالا یوتیوب با معرفی یک سلاح جدید، به جنگ این کلاهبرداران رفته است.

Likeness Detection یوتیوب چیست؟

تعریف و مفهوم

قابلیت Likeness Detection یا “تشخیص شباهت”، یک فناوری مبتنی بر هوش مصنوعی است که به طور اختصاصی برای شناسایی چهره های جعل شده یا تغییر یافته توسط AI در پلتفرم یوتیوب طراحی شده است. این ابزار به سازندگان محتوا اجازه می دهد تا ویدیوهایی را که در آنها از چهره شان بدون اجازه استفاده شده، شناسایی و مدیریت کنند. در واقع، این سیستم به عنوان یک لایه حفاظتی برای هویت دیجیتال (Digital Identity) عمل می کند تا از سوءاستفاده های احتمالی جلوگیری شود.

تفاوت با Content ID

بسیاری از کاربران این قابلیت را با سیستم معروف Content ID مقایسه می کنند. اگرچه هر دو سیستم هدف حفاظتی دارند، اما تفاوت های بنیادینی بین آنها وجود دارد. سیستم Content ID به دنبال کپی رایت آهنگ ها، موسیقی و ویدیوهای دارای حق نشر می گردد، در حالی که Likeness Detection به دنبال ویژگی های بیومتریک (Biometric Data) و شباهت های چهره شماست. به عبارت ساده تر، اولی از اثر هنری شما محافظت می کند و دومی از خودِ شما.

چرا Likeness Detection اهمیت دارد؟

با پیشرفت هوش مصنوعی مولد (Generative AI)، ساخت ویدیوهای جعلی که تشخیص آنها از واقعیت برای انسان دشوار است، بسیار آسان شده است. این موضوع نه تنها اعتبار سازندگان محتوا را به خطر می اندازد، بلکه می تواند باعث فریب مخاطبان و ضررهای مالی گسترده شود. معرفی این قابلیت توسط یوتیوب، نشان دهنده تعهد این پلتفرم به ایجاد یک محیط امن و قابل اعتماد برای هر دو گروه سازندگان و بینندگان است.

چگونه Likeness Detection کار می کند؟

فناوری پشت پرده: هوش مصنوعی و تشخیص چهره

یوتیوب برای این قابلیت از مدل های پیشرفته یادگیری عمیق (Deep Learning) استفاده می کند که قادرند الگوهای بسیار ریز و غیرطبیعی در ویدیوهای ساخته شده با هوش مصنوعی را شناسایی کنند. این سیستم ویدیوهای جدید را در هنگام آپلود اسکن کرده و آنها را با داده های مرجع (Reference Data) که توسط خودِ سازنده ارائه شده، مطابقت می دهد. این فرآیند به صورت خودکار و با سرعت بسیار بالا انجام می شود تا از انتشار گسترده محتوای جعلی جلوگیری شود.

مراحل شناسایی و اطلاع رسانی

زمانی که سیستم یک مورد مشکوک را شناسایی می کند، آن را در یک بخش اختصاصی در یوتیوب استودیو (YouTube Studio) به سازنده محتوا نمایش می دهد. این ویدیوها در دسته بندی های مختلفی بر اساس میزان شباهت و احتمال جعل قرار می گیرند. سازنده محتوا پس از بررسی ویدیو، می تواند تصمیم بگیرد که آیا این یک استفاده مجاز (مانند نقد یا طنز) است یا یک سوءاستفاده که باید حذف شود.

دقت و قابلیت های سیستم

ادعای گوگل و یوتیوب این است که سیستم Likeness Detection حتی در مواردی که چهره به صورت جزئی دستکاری شده یا با کیفیت بسیار بالا توسط هوش مصنوعی بازسازی شده است، دقت بسیار بالایی دارد. این سیستم به مرور زمان و با دریافت بازخوردهای بیشتر از کاربران، هوشمندتر شده و توانایی تشخیص تکنیک های جدیدتر دیپ فیک را نیز پیدا می کند.

شرایط فعال سازی و احراز هویت

چه کسانی می توانند از این قابلیت استفاده کنند؟

در حال حاضر، قابلیت Likeness Detection در مرحله تست آزمایشی (Experimental Phase) قرار دارد و تنها برای تعداد محدودی از تولیدکنندگان محتوا که عضو برنامه شرکای یوتیوب (YPP) هستند، فعال شده است. انتظار می رود پس از اتمام مراحل آزمایشی و رفع ایرادات احتمالی، این ویژگی برای تمامی سازندگان محتوا در سراسر جهان در دسترس قرار گیرد.

مراحل گام به گام احراز هویت

برای فعال سازی این قابلیت، یوتیوب یک پیش نیاز بسیار مهم دارد: احراز هویت دقیق. مراحل فعال سازی به شرح زیر است:

1. مراجعه به بخش Content detection در منوی سمت چپ یوتیوب استودیو.
2. انتخاب گزینه Likeness و کلیک بر روی Start now.
3. ارائه رضایت نامه برای استفاده یوتیوب از فناوری بیومتریک جهت جستجوی چهره.
4. انجام فرآیند تایید هویت گوگل (Google Identity Verification) شامل آپلود کارت شناسایی معتبر و ضبط یک ویدیوی سلفی کوتاه.

چالش های احتمالی برای کاربران ایرانی

یکی از دغدغه های اصلی سازندگان محتوا در ایران، فرآیند احراز هویت با کارت شناسایی است. از آنجایی که ایران در لیست تحریم های مستقیم بسیاری از سرویس های گوگل قرار دارد، ممکن است در مرحله تایید هویت با مدارک ایرانی مشکلاتی ایجاد شود.

راهنمای تنظیمات حریم خصوصی گوگل: محافظت از اطلاعات شخصی ۲۰۲۶

با این حال، یوتیوبرهای ایرانی که از طریق پارتنرشیپ ها یا حساب های خارج از کشور فعالیت می کنند، می توانند با استفاده از مدارک محل اقامت یا مدارک مورد تایید پارتنر خود، این مرحله را پشت سر بگذارند. ما در OstadIT همواره توصیه می کنیم که برای امنیت بیشتر، از روش های قانونی و معتبر برای مدیریت حساب های بین المللی خود استفاده کنید.

مدیریت ویدیوهای شناسایی شده در یوتیوب استودیو

تب جدید Likeness در یوتیوب استودیو

پس از فعال سازی، یک تب جدید به نام Likeness در بخش Content detection یوتیوب استودیو ظاهر می شود. در این بخش، تمام ویدیوهایی که سیستم به عنوان “مشکوک به استفاده از چهره شما” شناسایی کرده است، لیست می شوند. شما می توانید این لیست را بر اساس تعداد بازدید، تاریخ آپلود یا نام کانال فیلتر کنید تا موارد مهم تر را سریع تر بررسی نمایید.

گزینه های موجود برای سازندگان محتوا

پس از بررسی هر ویدیو، شما سه گزینه اصلی در اختیار دارید:

• درخواست حذف (Submit Likeness Removal Request): اگر ویدیو بدون اجازه شما ساخته شده و حریم خصوصی شما را نقض می کند، می توانید درخواست حذف آن را ارسال کنید.
• درخواست حذف کپی رایت (Submit Copyright Removal Request): اگر ویدیو علاوه بر چهره، از محتوای دارای کپی رایت شما نیز استفاده کرده است، می توانید از این گزینه استفاده کنید.
• انتقال به آرشیو (Move to Archive): اگر ویدیو مشکلی ندارد (مثلا یک ویدیوی طرفداری یا نقد منصفانه است)، می توانید آن را به آرشیو منتقل کنید تا از لیست بررسی خارج شود.

تفاوت درخواست حذف حریم خصوصی و کپی رایت

درک تفاوت بین این دو بسیار حیاتی است. درخواست حذف حریم خصوصی بر پایه نقض حقوق شخصی و سوءاستفاده از هویت استوار است، در حالی که کپی رایت بر پایه مالکیت فکری اثر است. یوتیوب در بررسی درخواست های حریم خصوصی، عواملی مانند طنز، هجو یا ارزش خبری را نیز در نظر می گیرد تا آزادی بیان آسیب نبیند.

آینده Likeness Detection و تاثیر آن بر تولید محتوا

گسترش قابلیت به صدا و سایر ویژگی ها

یوتیوب اعلام کرده است که در گام های بعدی، قصد دارد قابلیت تشخیص صدا (Voice Detection) را نیز به این سیستم اضافه کند. این یعنی در آینده نزدیک، اگر کسی با هوش مصنوعی صدای شما را جعل کند (AI Voice Cloning)، یوتیوب قادر به شناسایی آن خواهد بود. این یک انقلاب در امنیت تولید محتوا محسوب می شود.

نقش استاد آیتی در آگاهی بخشی و آموزش

ما در وب سایت OstadIT (استاد آی‌تی) همواره تلاش می کنیم تا جدیدترین ابزارها و تکنولوژی های روز دنیا را به زبان ساده و کاربردی برای شما تشریح کنیم. آموزش استفاده از قابلیت هایی مثل Likeness Detection نه تنها یک مهارت فنی، بلکه یک ضرورت برای بقا در دنیای دیجیتال امروز است. با دنبال کردن آموزش های ما در OstadIT، می توانید همواره امنیت و اعتبار برند شخصی خود را حفظ کنید.

چشم انداز مبارزه با دیپ فیک ها

اگرچه تکنولوژی های جعل روز به روز پیشرفته تر می شوند، اما تلاش پلتفرم هایی مثل یوتیوب نشان می دهد که جامعه جهانی تکنولوژی در برابر این تهدیدات ساکت ننشسته است. Likeness Detection شروع یک دوران جدید است که در آن هویت انسان ها در فضای مجازی، ارزش و حفاظتی مشابه دارایی های فیزیکی پیدا می کند.

سوالات متداول Likeness Detection

نتیجه گیری

قابلیت Likeness Detection یوتیوب، یک گام بلند و تحسین برانگیز برای بازگرداندن قدرت به دست سازندگان محتواست. در عصری که هوش مصنوعی می تواند هر چیزی را جعل کند، داشتن ابزاری که از “خودِ واقعی” ما محافظت کند، از نان شب هم واجب تر است.

اگرچه چالش هایی مثل احراز هویت برای کاربران ایرانی وجود دارد، اما پتانسیل این ابزار برای پاکسازی یوتیوب از ویدیوهای جعلی و کلاهبرداری بسیار بالاست. ما در اُستاد آی تی توصیه می کنیم به محض فعال شدن این قابلیت برای اکانتتان، مراحل احراز هویت را انجام دهید تا از هویت دیجیتال خود در برابر طوفان دیپ فیک ها محافظت کنید.

---

منبع:
Likeness detection on YouTube