هوش مصنوعی Sora چیست؟ 🎥 آموزش کامل ساخت ویدیو با سورا OpenAI

هوش مصنوعی سورا در اواخر سال ۲۰۲۴ توجه همه را به خود جلب کرد، اما شاید یکی از جذاب ترین داستان های واقعی درباره آن، ماجرای یک فیلمساز مستقل به نام پاتریک سدبرگ باشد. پاتریک که سال ها برای تامین بودجه یک تیزر تبلیغاتی کوتاه تلاش کرده بود، در دسامبر ۲۰۲۴ وقتی دسترسی به نسخه عمومی سورا باز شد، یک پرامپت ساده نوشت: «یک زن جوان در خیابان های بارانی توکیو راه می رود و نور نئون روی صورتش منعکس می شود.» نتیجه، یک ویدیوی بیست ثانیه ای بود که از نظر کیفیت بصری و فضاسازی سینمایی، با بسیاری از تیزرهایی که هزاران دلار هزینه تولید دارند رقابت می کرد.

پاتریک این ویدیو را در شبکه های اجتماعی منتشر کرد و ظرف کمتر از یک هفته بیش از دو میلیون بازدید گرفت. این داستان نشان داد که هوش مصنوعی سورا فقط یک ابزار فناورانه نیست؛ بلکه دروازه ای است که تولید محتوای ویدیویی حرفه ای را از انحصار استودیوهای بزرگ خارج کرده و در اختیار هر فرد خلاقی قرار داده است. در ادامه این مقاله جامع از استاد آی تی با ما همراه باشید تا هر آنچه درباره سورا باید بدانید، از فناوری پشت آن گرفته تا نکات کلیدی و ترفندهای عملی ساخت ویدیو، به زبان ساده و کاربردی بیاموزید.

هوش مصنوعی سورا چیست؟

هوش مصنوعی سورا (Sora) یک مدل تولید ویدیو از متن (Text-to-Video) است که توسط شرکت OpenAI توسعه یافته است. نام «سورا» از زبان ژاپنی گرفته شده و به معنای «آسمان» است؛ اشاره ای به افق بی پایان خلاقیتی که این ابزار باز می کند.

سورا می تواند بر اساس یک توضیح نوشتاری (پرامپت/Prompt)، ویدیوهای واقع گرایانه با جزئیات بالا تولید کند. این مدل قادر است صحنه هایی با شخصیت های متعدد، حرکات دوربین پیچیده، نورپردازی طبیعی و حتی احساسات بیانی چهره ها را شبیه سازی کند.

برای درک ساده تر، تصور کنید به جای اینکه یک تیم فیلمبرداری، بازیگر، کارگردان و تدوینگر استخدام کنید، فقط یک پاراگراف بنویسید و هوش مصنوعی آن را به یک ویدیوی حرفه ای تبدیل کند. این دقیقا همان کاری است که سورا انجام می دهد.

تفاوت سورا با سایر ابزارهای تولید تصویر

شاید با ابزارهایی مثل DALL-E یا Midjourney آشنا باشید که تصاویر ثابت تولید می کنند. سورا یک گام فراتر رفته و خروجی آن ویدیو است؛ یعنی تصاویر متوالی با حرکت، زمان بندی و فیزیک شبیه سازی شده. این تفاوت بنیادین باعث می شود چالش های فنی سورا به مراتب پیچیده تر از مدل های تولید تصویر باشد.

تاریخچه معرفی و انتشار سورا

OpenAI نخستین بار سورا را در فوریه ۲۰۲۴ با انتشار چند ویدیوی نمونه معرفی کرد و موجی از شگفتی در جامعه فناوری ایجاد شد. پس از ماه ها آزمایش محدود با هنرمندان و متخصصان امنیتی، نسخه عمومی سورا در دسامبر ۲۰۲۴ برای کاربران ChatGPT Plus و Pro در دسترس قرار گرفت. این مدل در ابتدا ویدیوهایی تا ۲۰ ثانیه و با وضوح 1080p تولید می کرد.

فناوری پشت سورا چگونه کار می کند؟

درک فناوری زیربنایی سورا به شما کمک می کند بهتر از آن استفاده کنید و محدودیت هایش را بشناسید.

مدل دیفیوژن (Diffusion Model) و ترنسفورمر

سورا از ترکیب دو فناوری کلیدی در هوش مصنوعی مولد (Generative AI) استفاده می کند. اولین فناوری، مدل دیفیوژن (Diffusion Model) است. در این روش، مدل با نویز تصادفی شروع می کند و به تدریج آن را به تصویر یا فریم ویدیویی تبدیل می کند؛ دقیقا مثل مجسمه سازی از یک بلوک سنگ بی شکل.

دومین فناوری، معماری ترنسفورمر (Transformer Architecture) است. همان معماری که پشت مدل های زبانی مانند GPT-4 قرار دارد. ترنسفورمر به سورا کمک می کند ارتباط بین فریم های مختلف ویدیو را درک کند و انسجام زمانی (Temporal Coherence) را حفظ کند.

مفهوم Spacetime Patches

یکی از نوآوری های کلیدی سورا استفاده از مفهوم Spacetime Patches است. در این رویکرد، ویدیو به قطعات کوچک مکانی-زمانی تقسیم می شود (شبیه توکن ها در مدل های زبانی) و مدل روی این قطعات آموزش می بیند. این تکنیک به سورا اجازه می دهد ویدیوهایی با وضوح ها و نسبت ابعاد مختلف تولید کند و فیزیک صحنه را بهتر شبیه سازی کند.

درک فیزیک جهان واقعی

نکته ای که سورا را از بسیاری از رقبا متمایز می کند، توانایی نسبی آن در شبیه سازی فیزیک جهان واقعی است. برای مثال، وقتی شخصی در ویدیو راه می رود، بازتاب او در شیشه به درستی نمایش داده می شود، یا وقتی مایعی در لیوان ریخته می شود، رفتار سیال تا حد زیادی واقعی به نظر می رسد. البته این شبیه سازی هنوز کامل نیست و در بخش محدودیت ها بیشتر توضیح خواهیم داد.

ویژگی ها و قابلیت های کلیدی سورا

برای اینکه بدانید هوش مصنوعی سورا دقیقا چه کارهایی می تواند انجام دهد، در این بخش مهم ترین قابلیت های آن را بررسی می کنیم.

تبدیل متن به ویدیو (Text-to-Video)

قابلیت اصلی سورا، تبدیل یک توصیف متنی به ویدیو است. شما می توانید صحنه ای را به زبان طبیعی توضیح دهید و سورا آن را به یک ویدیوی متحرک تبدیل کند. هرچه توصیف شما دقیق تر و جزئی تر باشد، خروجی نهایی به تصویر ذهنی شما نزدیک تر خواهد بود.

تبدیل تصویر به ویدیو (Image-to-Video)

سورا قابلیت دریافت یک تصویر ثابت و متحرک سازی آن را نیز دارد. برای مثال، می توانید یک عکس از یک منظره کوهستانی بدهید و از سورا بخواهید ابرها را به حرکت درآورد یا یک پرنده را در آسمان به پرواز درآورد.

ویرایش و گسترش ویدیو

یکی از قابلیت های پیشرفته سورا، امکان ویرایش ویدیوهای موجود و همچنین گسترش زمانی ویدیو (Video Extension) است. یعنی می توانید یک ویدیوی کوتاه را به سورا بدهید و از آن بخواهید ادامه داستان را بسازد.

Storyboard و Remix

در رابط کاربری سورا، ابزاری به نام Storyboard وجود دارد که به شما اجازه می دهد تایم لاین ویدیو را به بخش های مختلف تقسیم کنید و برای هر بخش پرامپت جداگانه ای بنویسید. همچنین قابلیت Remix به شما امکان می دهد سبک یا محتوای یک ویدیوی موجود را تغییر دهید.

کیفیت و مشخصات فنی خروجی

بر اساس اطلاعات موجود تا ابتدای ۲۰۲۵، سورا ویدیوهایی با مشخصات زیر تولید می کند:

• وضوح تا 1080p (Full HD)
• مدت زمان تا ۲۰ ثانیه
• نسبت ابعاد متنوع: ۱۶:۹ (افقی)، ۹:۱۶ (عمودی) و ۱:۱ (مربعی)
• فریم ریت روان و طبیعی

آموزش گام به گام ساخت ویدیو با سورا

حالا که با قابلیت های سورا آشنا شدید، وقت آن رسیده که به صورت عملی یاد بگیرید چگونه با این ابزار ویدیو بسازید. در این بخش از آموزش های استاد آیتی یک راهنمای مرحله به مرحله ارائه می دهیم.

مرحله ۱: دسترسی به سورا

برای استفاده از سورا باید یک اکانت ChatGPT با اشتراک Plus یا Pro داشته باشید. پس از ورود به حساب کاربری خود در سایت OpenAI، از منوی ناوبری گزینه Sora را انتخاب کنید تا وارد محیط اختصاصی ساخت ویدیو شوید.

توجه داشته باشید که بسته به نوع اشتراک شما، تعداد ویدیوهایی که ماهانه می توانید بسازید متفاوت است. کاربران Plus معمولا سهمیه محدودتری نسبت به کاربران Pro دارند.

مرحله ۲: نوشتن پرامپت (Prompt) اولیه

پس از ورود به محیط سورا، یک کادر متنی می بینید که باید توصیف ویدیوی مورد نظرتان را در آن بنویسید. این پرامپت نویسی مهم ترین عامل در کیفیت خروجی نهایی است.

یک پرامپت ساده مثلا این است: «یک گربه روی پشت بام در غروب آفتاب نشسته.» اما یک پرامپت حرفه ای این گونه نوشته می شود: «نمای نزدیک از یک گربه نارنجی که روی لبه یک پشت بام آجری قدیمی در استانبول نشسته، دوربین آهسته به سمت چپ حرکت می کند، نور طلایی غروب از پشت مسجد آبی تابیده و سایه های بلندی روی بام ایجاد کرده، فضای سینمایی و نوستالژیک.»

مرحله ۳: تنظیمات ویدیو

قبل از شروع تولید، می توانید تنظیمات زیر را مشخص کنید:

• نسبت ابعاد: بسته به پلتفرم مقصد انتخاب کنید. برای یوتیوب ۱۶:۹، برای اینستاگرام ریلز ۹:۱۶ و برای پست اینستاگرام ۱:۱ و رلیز ۱:۲مناسب است.
• مدت زمان ویدیو: می توانید بین ۵ تا ۲۰ ثانیه انتخاب کنید.
• وضوح تصویر: معمولا 480p یا 720p یا 1080p در دسترس است.

مرحله ۴: تولید و بررسی نتیجه

پس از ارسال پرامپت، سورا معمولا چند دقیقه زمان نیاز دارد تا ویدیو را تولید کند. پیشنهاد می شود چند نسخه از یک پرامپت تولید کنید و بهترین خروجی را انتخاب کنید. می توانید پرامپت را کمی تغییر دهید و دوباره امتحان کنید تا به نتیجه دلخواه برسید.

مرحله ۵: ذخیره و اشتراک گذاری

پس از انتخاب ویدیوی نهایی، می توانید آن را دانلود کرده یا مستقیما در پلتفرم های اجتماعی به اشتراک بگذارید. توجه داشته باشید که ویدیوهای تولید شده توسط سورا دارای واترمارک و متادیتای C2PA هستند که نشان می دهد محتوا توسط هوش مصنوعی ساخته شده است.

نکات کلیدی و ترفندهای حرفه ای پرامپت نویسی برای سورا

پرامپت نویسی (Prompt Engineering) مهم ترین مهارتی است که برای گرفتن بهترین نتیجه از هوش مصنوعی سورا به آن نیاز دارید. در ادامه نکاتی را مطرح می کنیم که بر اساس تجربیات عملی کاربران و مستندات OpenAI گردآوری شده اند.

توصیف دقیق صحنه

هر چقدر جزئیات بیشتری در پرامپت خود بگنجانید، نتیجه قابل پیش بینی تر خواهد بود. به این عناصر توجه کنید: سوژه اصلی و ظاهر آن، محیط و مکان صحنه، نورپردازی و رنگ غالب، زاویه و حرکت دوربین، حال و هوای کلی صحنه (مثلا دراماتیک، شاد، مرموز).

استفاده از اصطلاحات سینمایی

سورا اصطلاحات تخصصی سینمایی را به خوبی درک می کند. استفاده از عباراتی مانند “close-up shot” (نمای نزدیک)، “wide angle lens” (لنز واید)، “dolly zoom” (زوم دالی)، “golden hour lighting” (نور ساعت طلایی)، “shallow depth of field” (عمق میدان کم) و “handheld camera movement” (حرکت دوربین دستی) می تواند کیفیت خروجی را به طرز چشمگیری بهبود دهد.

ذکر سبک بصری مشخص

اگر سبک بصری خاصی مد نظرتان است، آن را صریحا ذکر کنید. مثلا بنویسید «به سبک فیلم های Wes Anderson» یا «با زیبایی شناسی انیمه ژاپنی» یا «به سبک مستند طبیعت BBC». این دست اشارات به سورا کمک می کند پالت رنگی، ترکیب بندی و فضای کلی ویدیو را بهتر تنظیم کند.

اجتناب از پرامپت های مبهم

پرامپت هایی مثل «یک ویدیوی زیبا بساز» یا «یک چیز جالب» نتایج غیرقابل پیش بینی و اغلب ناامید کننده ای تولید می کنند. همیشه مشخص و دقیق باشید. به جای «یک شهر شلوغ» بنویسید «خیابان اصلی منهتن در ساعت پنج عصر، ازدحام عابران پیاده، تاکسی های زرد و بخار از دریچه های مترو.»

استفاده از پرامپت منفی

اگر می خواهید عنصر خاصی در ویدیو نباشد، می توانید آن را ذکر کنید. مثلا: «بدون متن یا نوشته روی صفحه» یا «بدون حضور انسان در صحنه.» این تکنیک به شما کنترل بیشتری روی خروجی نهایی می دهد.

کاربردهای عملی هوش مصنوعی سورا

هوش مصنوعی سورا فقط یک اسباب بازی فناورانه نیست. کاربردهای واقعی و تجاری متعددی برای آن وجود دارد که در ادامه مهم ترین آنها را بررسی می کنیم.

تولید محتوای شبکه های اجتماعی

یکی از فوری ترین کاربردهای سورا، تولید ویدیو برای پلتفرم هایی مانند اینستاگرام، تیک تاک و یوتیوب شورتز است. تولیدکنندگان محتوا می توانند با هزینه و زمان بسیار کمتر، ویدیوهای جذاب و حرفه ای بسازند.

تبلیغات و بازاریابی

کسب و کارها می توانند از سورا برای ساخت تیزرهای تبلیغاتی اولیه (Proof of Concept) استفاده کنند. قبل از صرف بودجه بزرگ برای تولید تبلیغات، می توانند ایده های مختلف را با سورا تست کنند و بهترین مسیر خلاقانه را انتخاب کنند.

آموزش و یادگیری الکترونیکی

تیم های مختلفی همچون استاد ای تی می توانند از سورا برای ساخت ویدیوهای توضیحی و تصویرسازی مفاهیم انتزاعی استفاده کنند. برای مثال، می توان فرایندهای علمی، تاریخی یا فنی را به صورت بصری شبیه سازی کرد.

پیش تولید فیلم و انیمیشن

فیلمسازان و انیماتورها می توانند از سورا برای ساخت استوری بورد متحرک و پری ویزوالایزیشن (Previz) استفاده کنند. این کار به آنها کمک می کند قبل از شروع تولید اصلی، تصویر واضح تری از نتیجه نهایی داشته باشند.

طراحی بازی و تجربه های تعاملی

طراحان بازی می توانند از سورا برای ساخت سریع کات سین ها (Cutscenes) یا پروتوتایپ بصری محیط های بازی استفاده کنند.

محدودیت ها و چالش های سورا

هر فناوری محدودیت هایی دارد و شناخت این محدودیت ها به شما کمک می کند انتظارات واقع بینانه ای داشته باشید.

مشکلات فیزیک شبیه سازی شده

با وجود پیشرفت های چشمگیر، سورا هنوز در برخی جنبه های فیزیکی دچار خطا می شود. مثلا ممکن است تعداد انگشتان دست اشتباه باشد، اشیا به طور ناگهانی ظاهر یا ناپدید شوند، یا حرکات پیچیده بدنی (مثل دویدن یا رقصیدن) غیرطبیعی به نظر برسند.

محدودیت در مدت زمان

ویدیوهای سورا فعلا به حدود ۲۰ ثانیه محدود هستند. برای ساخت محتوای طولانی تر، باید چندین کلیپ کوتاه بسازید و آنها را در نرم افزار تدوین به هم بچسبانید.

سانسور و محدودیت های محتوایی

OpenAI فیلترهای امنیتی سختگیرانه ای روی سورا اعمال کرده است. تولید محتوای خشونت آمیز، محتوای بزرگسالان، تصاویر افراد واقعی مشهور و برخی موضوعات حساس دیگر مسدود است.

زمان تولید و هزینه

تولید هر ویدیو بسته به کیفیت و مدت زمان، ممکن است چند دقیقه طول بکشد. همچنین دسترسی به سورا نیازمند اشتراک پولی ChatGPT است که برای برخی کاربران ممکن است هزینه بر باشد.

عدم کنترل کامل بر جزئیات

برخلاف نرم افزارهای سنتی ویدیوسازی که کنترل پیکسل به پیکسل دارید، در سورا نتیجه تا حدی غیرقابل پیش بینی است. ممکن است برای رسیدن به نتیجه مطلوب نیاز به چندین بار تلاش و تغییر پرامپت داشته باشید.

مقایسه سورا با رقبا

هوش مصنوعی سورا تنها ابزار تولید ویدیو با هوش مصنوعی نیست. در ادامه آن را با مهم ترین رقبا مقایسه می کنیم تا بتوانید انتخاب بهتری داشته باشید.

سورا در مقابل Runway Gen-3

Runway Gen-3 یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین ابزارهای تولید ویدیو با هوش مصنوعی است. مزیت Runway در دسترسی آسان تر و ابزارهای ویرایش داخلی قوی تر است. اما سورا از نظر واقع گرایی تصاویر و درک فیزیک صحنه یک قدم جلوتر است.

سورا در مقابل Pika Labs

Pika Labs رابط کاربری ساده تری دارد و برای مبتدیان مناسب تر است. اما کیفیت و جزئیات خروجی سورا به طور محسوسی بالاتر است، به خصوص در صحنه های پیچیده با چندین سوژه.

سورا در مقابل Stable Video Diffusion

Stable Video Diffusion یک مدل متن باز (Open Source) است که امکان اجرا روی سخت افزار محلی را فراهم می کند. این مزیت بزرگی از نظر حریم خصوصی و هزینه بلندمدت است. اما از نظر کیفیت خروجی، سورا همچنان برتری دارد.

سورا در مقابل Google Veo 2

گوگل نیز با مدل Veo 2 وارد رقابت تولید ویدیو با هوش مصنوعی شده است. Veo 2 قابلیت تولید ویدیوهای 4K را دارد و از نظر وضوح تصویر ممکن است از سورا جلوتر باشد. اما اکوسیستم سورا به دلیل یکپارچگی با ChatGPT و ابزارهای OpenAI، تجربه کاربری یکپارچه تری ارائه می دهد.

ملاحظات اخلاقی و حقوقی استفاده از سورا

استفاده از هوش مصنوعی مولد ویدیو مسائل اخلاقی و حقوقی مهمی را مطرح می کند که هر کاربری باید از آنها آگاه باشد.

مساله دیپ فیک و اطلاعات نادرست

یکی از بزرگ ترین نگرانی ها درباره ابزارهایی مانند سورا، امکان تولید ویدیوهای جعلی واقع گرایانه (Deepfake) است. OpenAI برای مقابله با این مساله، سیستم شناسایی محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی (C2PA Metadata) را در ویدیوهای سورا تعبیه کرده است.

مالکیت معنوی و کپی رایت

سوالات مهمی درباره مالکیت ویدیوهای تولید شده توسط هوش مصنوعی وجود دارد. آیا کاربر مالک ویدیو است؟ آیا می توان از این ویدیوها به صورت تجاری استفاده کرد؟ بر اساس شرایط استفاده OpenAI، کاربران حق استفاده تجاری از خروجی های سورا را دارند، اما قوانین کپی رایت در کشورهای مختلف هنوز در حال تکامل است.

تاثیر بر صنعت فیلمسازی و مشاغل خلاقانه

سورا مانند هر فناوری دگرگون کننده ای، نگرانی هایی درباره تاثیر بر مشاغل سنتی ایجاد کرده است. اما نگاه واقع بینانه نشان می دهد که این ابزار بیشتر مکمل خلاقیت انسانی است تا جایگزین آن. فیلمسازانی که یاد بگیرند از این ابزار به درستی استفاده کنند، مزیت رقابتی بزرگی خواهند داشت.

آینده هوش مصنوعی سورا و تولید ویدیو

فناوری تولید ویدیو با هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی خود قرار دارد و آینده بسیار هیجان انگیزی در پیش است.

افزایش مدت زمان و کیفیت

انتظار می رود نسخه های آینده سورا بتوانند ویدیوهای طولانی تر (چندین دقیقه ای) با وضوح 4K یا حتی بالاتر تولید کنند. بهبود فیزیک شبیه سازی شده و رفع مشکلات فعلی مانند خطاهای آناتومی نیز در دستور کار قرار دارد.

یکپارچگی با سایر ابزارها

احتمالا در آینده نزدیک شاهد یکپارچگی عمیق تر سورا با ابزارهای تدوین ویدیو، نرم افزارهای طراحی و حتی موتورهای بازی خواهیم بود. این یکپارچگی به کاربران اجازه می دهد ویدیوهای تولید شده را مستقیما در فرایند کاری خود وارد کنند.

تولید ویدیوی تعاملی و بلادرنگ

یکی از افق های دورتر، تولید ویدیوی تعاملی و بلادرنگ (Real-time) است. تصور کنید در یک بازی ویدیویی یا تجربه واقعیت مجازی، محیط و داستان به صورت لحظه ای بر اساس تصمیمات شما توسط هوش مصنوعی ساخته شود.

نتیجه گیری

هوش مصنوعی سورا نقطه عطفی در تاریخ تولید محتوای ویدیویی است. این ابزار با قابلیت تبدیل متن به ویدیوهای واقع گرایانه و با کیفیت بالا، امکاناتی را فراهم کرده که تا چند سال پیش فقط در اختیار استودیوهای بزرگ با بودجه های کلان بود. از تولید محتوای شبکه های اجتماعی گرفته تا پیش تولید فیلم، تبلیغات و آموزش، کاربردهای سورا گسترده و رو به رشد هستند.

البته مهم است که محدودیت های فعلی این فناوری را بشناسید و انتظارات واقع بینانه ای داشته باشید. سورا هنوز جایگزین کامل فیلمسازی حرفه ای نشده، اما ابزار قدرتمندی است که خلاقیت شما را چند برابر می کند. کلید موفقیت در استفاده از سورا، مهارت پرامپت نویسی و شناخت دقیق قابلیت ها و محدودیت های آن است.

اگر می خواهید در دنیای تولید محتوا و فناوری های نوین رقابتی بمانید، یادگیری ابزارهایی مانند سورا یک ضرورت است نه یک انتخاب. برای آموزش های بیشتر و به روزتر در حوزه هوش مصنوعی و فناوری، آموزش های سایت استاد آی‌تی OstadIT را دنبال کنید.

سوالات متداول