راهنمای نکات قبل و بعد از سرقت گوشی 📲 نکات پیشگیرانه فنی + روش های ردیابی

مینا، یک معمار جوان و خلاق بود که تمام طرح ها، شماره تماس کارفرماها و اسناد بانکی اش را در گوشی هوشمند خود ذخیره داشت. یک عصر پاییزی، در حالی که در ایستگاه اتوبوس مشغول چک کردن ایمیل هایش بود، در یک چشم بر هم زدن گوشی از دستش قاپیده شد. مینا نه تنها گوشی گران قیمت خود را از دست داد، بلکه به دلیل نداشتن بکاپ و فعال نبودن ردیاب، تمام زندگی حرفه ای اش فلج شد. اگر او با نکات قبل از سرقت گوشی، نکات بعد از سرقت گوشی آشنا بود، داستان می توانست پایان متفاوتی داشته باشد. در این مقاله تخصصی که توسط تیم فنی استاد آی تی تهیه شده است، نقشه راه کاملی را بررسی می کنیم تا شما مثل سارا غافلگیر نشوید.

واژه نامه تخصصی: مفاهیم کلیدی امنیت موبایل

برای اینکه درک عمیق تری از مکانیزم های امنیتی داشته باشید و همچنین محتوای این صفحه را بهتر تحلیل کنید، تعاریف زیر را به خاطر بسپارید:

• IMEI (شناسه جهانی تجهیزات موبایل): یک کد ۱۵ رقمی منحصر به فرد برای هر گوشی که مثل اثر انگشت دستگاه عمل می کند و برای ردیابی قانونی ضروری است.
• Remote Wipe (پاک سازی از راه دور): قابلیتی که اجازه می دهد کاربر تمام اطلاعات گوشی را از طریق اینترنت و بدون دسترسی فیزیکی به دستگاه پاک کند.
• Two-Factor Authentication (2FA): احراز هویت دو مرحله ای که علاوه بر رمز عبور، به کد دوم (پیامک یا اپلیکیشن) نیاز دارد و سد محکمی در برابر سارقان است.
• Kill Switch: مکانیزمی نرم افزاری که باعث می شود گوشی سرقت شده پس از ریست فکتوری، بدون داشتن ایمیل و رمز مالک اصلی، غیرقابل استفاده شود.

بخش اول: اقدامات فوری و نکات بعد از سرقت گوشی

لحظات اول پس از سرقت، طلایی ترین زمان برای اقدام است. استرس را کنار بگذارید و طبق این چک لیست عمل کنید. دانستن دقیق نکات بعد از سرقت گوشی در این لحظات تفاوت بین بازگشت گوشی و از دست دادن همیشگی آن را رقم می زند.

۱. با گوشی خود تماس بگیرید (فقط یک بار)

شاید گوشی جایی افتاده باشد و دزدیده نشده باشد. اما اگر کسی جواب نداد یا گوشی خاموش شد، دیگر تماس نگیرید تا سارق متوجه پیگیری شما نشود و گوشی را خاموش نکند (اگر هنوز روشن است).

۲. ردیابی و قفل کردن از راه دور

بلافاصله با یک گوشی دیگر یا لپ تاپ، وارد اکانت گوگل (برای اندروید) یا آیکلود (برای آیفون) شوید.

• مکان یابی: موقعیت فعلی را روی نقشه ببینید.
• حالت گمشده (Lost Mode): پیامی روی صفحه گوشی بنویسید (مثلاً: “این گوشی سرقتی است، لطفا با این شماره تماس بگیرید…” و یک شماره تماس جایگزین بدهید).
• پاک کردن اطلاعات (Wipe): اگر مطمئن هستید گوشی برنمی گردد و اطلاعات حساسی دارید، گزینه Erase یا Wipe را بزنید. هشدار: با این کار ممکن است دیگر نتوانید گوشی را ردیابی کنید، پس این آخرین سنگر است.

۳. سوزاندن سیم کارت و تغییر رمزها

سریعاً به نزدیک ترین دفتر اپراتور خود بروید یا با پشتیبانی تماس بگیرید و سیم کارت را بسوزانید. سپس رمزهای جیمیل، اپل آیدی، شبکه های اجتماعی و به ویژه همراه بانک خود را تغییر دهید.

۴. ثبت در سامانه همیاب ۲۴ و مراجع قانونی

در ایران، سامانه همیاب ۲۴ مرجع اصلی ردیابی کالای دیجیتال است. مشخصات و IMEI گوشی را در این سامانه ثبت کنید تا در صورت خرید و فروش سیم کارت روی گوشی شما، به شما اطلاع داده شود. همچنین برای پیگیری قضایی باید به کلانتری مراجعه کرده و گزارش سرقت تنظیم کنید.

بخش دوم: اقدامات حیاتی و نکات قبل از سرقت گوشی

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است، اما در دنیای دیجیتال، پیشگیری یعنی “آماده سازی”. اگر می خواهید در صورت سرقت، کمترین خسارت را ببینید، باید قبل از حادثه این تنظیمات را اعمال کنید. رعایت نکات قبل از سرقت گوشی که در ادامه می آید، حکم بیمه عمر برای اطلاعات شما را دارد.

۱. فعال سازی قابلیت ردیابی (Find My Device / Find My iPhone)

مهم ترین سنگر شما، قابلیت ردیابی داخلی گوشی است.

• در اندروید: به بخش تنظیمات (Settings) بروید، وارد بخش امنیت (Security) یا گوگل (Google) شوید و گزینه Find My Device را روشن کنید. حتما لوکیشن (GPS) را روی حالت همیشه روشن یا دقیق قرار دهید.
• در آیفون: وارد تنظیمات شوید، روی نام خود ضربه بزنید، گزینه Find My را انتخاب کرده و Find My iPhone را فعال کنید. گزینه Send Last Location را هم روشن کنید تا قبل از تمام شدن باتری، آخرین موقعیت ارسال شود.

۲. یادداشت برداری از کد IMEI

کد IMEI برای ثبت شکایت در کلانتری و سامانه های ردیابی الزامی است. همین حالا کد دستوری #۰۶#* (ستاره مربع صفر شش مربع) را شماره گیری کنید. کد نمایش داده شده را روی یک کاغذ یادداشت کرده و در جایی امن (غیر از کیف پول یا قاب گوشی) نگهداری کنید. جعبه گوشی را هم هرگز دور نیندازید.

۳. گذاشتن رمز عبور روی سیم کارت (SIM PIN)

بسیاری از سارقان بلافاصله سیم کارت را روی گوشی دیگری می اندازند تا از کدهای تایید بانکی شما سوء استفاده کنند.

• به تنظیمات گوشی بروید و عبارت SIM Lock یا SIM PIN را جستجو کنید.
• یک رمز ۴ رقمی برای سیم کارت تعریف کنید. با این کار، حتی اگر سیم کارت خارج شود، بدون رمز فعال نمی شود.

۴. قفل گذاری روی برنامه های حساس (App Lock)

همه برنامه ها نباید با باز شدن قفل صفحه در دسترس باشند. روی گالری، نوت ها، همراه بانک و شبکه های اجتماعی قفل مجزا بگذارید. ابزارهای App Lock شخص ثالث یا قابلیت های داخلی گوشی (مانند Secure Folder در سامسونگ) بسیار کارآمد هستند.

۵. تهیه نسخه پشتیبان (Backup) منظم

همیشه فرض کنید گوشی شما دیگر برنمی گردد. از سرویس های ابری مثل Google Photos، Google Drive یا iCloud استفاده کنید تا عکس ها و مخاطبین به صورت خودکار ذخیره شوند. متخصصان استاد آی تی توصیه می کنند حداقل هفته ای یک بار بکاپ گیری را چک کنید.

آمار امنیت گوگل پلی در سال ۲۰۲۵ از شکار اپلیکیشن های مخرب پرده برداشت

تکنیک های پیشرفته برای جلوگیری از دستکاری سارقان

سارقان حرفه ای ترفندهایی دارند، اما شما می توانید یک قدم جلوتر باشید.

• غیرفعال کردن کنترل سنتر (Control Center) در صفحه قفل: سارقان معمولاً سریعاً اینترنت یا GPS را از نوار اعلان ها خاموش می کنند. در تنظیمات امنیتی گوشی، دسترسی به نوار اعلان (Notification Bar) را در حالت قفل صفحه مسدود کنید.
• استفاده از eSIM (در صورت امکان): سیم کارت های الکترونیکی فیزیکی نیستند که سارق بتواند آن ها را خارج کند. این یعنی گوشی تا زمان تمام شدن باتری به شبکه متصل می ماند و قابل ردیابی است.

نتیجه گیری

امنیت تصادفی نیست. با رعایت نکات قبل از سرقت گوشی، نکات بعد از سرقت گوشی که در این مقاله بررسی کردیم، شما نه تنها ریسک سرقت اطلاعات را به صفر نزدیک می کنید، بلکه شانس بازگرداندن دستگاه خود را نیز افزایش می دهید. فراموش نکنید که تکنولوژی مدام در حال تغییر است و به روز بودن دانش شما بسیار مهم است. برای یادگیری ترفندهای بیشتر و تخصصی تر در حوزه تکنولوژی، امنیت و حریم خصوصی، می توانید مقالات آموزشی وب سایت استاد آی تی را دنبال کنید.

سوالات متداول نکات قبل و بعد سرقت گوشی