تیم تحریریه استاد آی تی گزارش می دهد: در دنیای پرشتاب بازاریابی دیجیتال امروز، توانایی اندازه گیری دقیق اثربخشی کمپین ها و بهینه سازی بودجه، از اهمیت حیاتی برخوردار است. با این حال، بسیاری از بازاریابان با چالش های جدی در تبدیل خروجی های پیچیده مدل سازی آمیخته بازاریابی (Marketing Mix Modeling – MMM) به تصمیمات تجاری ملموس روبرو هستند.
طبق گزارشی از Harvard Business Review Analytic Services، نزدیک به ۴۰ درصد از بازاریابان اذعان دارند که سازمان هایشان در این زمینه با مشکل مواجه اند. در پاسخ به این نیاز مبرم، گوگل با معرفی ابزار نوآورانه Meridian و قابلیت جدید Scenario Planner، انقلابی در نحوه دسترسی و استفاده از بینش های MMM ایجاد کرده است. این ابزارها نه تنها شفافیت را به ارمغان می آورند، بلکه قدرت تحلیل داده های پیشرفته را به شکلی بی سابقه در اختیار بازاریابان قرار می دهند.
Meridian: مدل سازی آمیخته بازاریابی متن باز برای عصر جدید
Meridian یک مدل سازی آمیخته بازاریابی متن باز (Open-Source MMM) است که توسط گوگل توسعه یافته و به منظور حل چالش های کلیدی اندازه گیری در بازاریابی طراحی شده است. این پلتفرم به تبلیغ کنندگان امکان می دهد تا مدل های داخلی خود را راه اندازی و اجرا کنند و به سوالات اساسی مانند «چگونه تبلیغات ما بر فروش تاثیر گذاشته است؟» پاسخ دهند. شفافیت همواره یکی از اصول اساسی Meridian بوده است، اما اکنون با معرفی Scenario Planner، دسترسی به این بینش ها به اوج خود رسیده است.
چالش های سنتی MMM و راهکار Meridian
مدل سازی آمیخته بازاریابی (MMM) از دیرباز به عنوان ابزاری قدرتمند برای ارزیابی اثربخشی کانال های مختلف بازاریابی شناخته شده است. با این حال، پیچیدگی های فنی، نیاز به متخصصان داده و زمان بر بودن فرآیند، اغلب مانعی برای استفاده گسترده از آن بوده است. Meridian با رویکرد متن باز خود، این موانع را برطرف کرده و به شرکت ها اجازه می دهد تا کنترل بیشتری بر داده ها و مدل های خود داشته باشند. این امر به ویژه در دورانی که محدودیت های ردیابی مبتنی بر کوکی ها و حریم خصوصی داده ها افزایش یافته، اهمیت دوچندانی پیدا می کند.
Scenario Planner: پل ارتباطی بین تحلیل و برنامه ریزی
Scenario Planner یک رابط کاربری بصری و کاربرپسند است که به تصمیم گیرندگان و دانشمندان داده کمک می کند تا شکاف بین تحلیل و برنامه ریزی را پر کنند. این ابزار به بازاریابان اجازه می دهد تا سناریوهای بودجه بندی مختلف را آزمایش کرده و تخمین های لحظه ای از بازگشت سرمایه (ROI) را مشاهده کنند، بدون نیاز به حتی یک خط کدنویسی! این قابلیت، مکالمه را از «چه اتفاقی افتاده است؟» به «چه کاری باید انجام دهیم؟» تغییر می دهد و امکان برنامه ریزی مشارکتی را فراهم می آورد، صرف نظر از سطح تخصص فنی افراد.
مزایای کلیدی Scenario Planner برای بازاریابان:
- دسترسی آسان به بینش های MMM: حتی بدون دانش فنی عمیق، بازاریابان می توانند از قدرت تحلیل های پیچیده بهره مند شوند.
- شبیه سازی سناریوهای بودجه: امکان آزمایش فرضیه های مختلف و مشاهده تاثیر آن ها بر ROI در زمان واقعی.
- تصمیم گیری مبتنی بر داده: کمک به اتخاذ تصمیمات استراتژیک تر و بهینه سازی تخصیص بودجه بازاریابی.
- همکاری تیمی: تسهیل گفت و گو و برنامه ریزی مشترک بین تیم های بازاریابی و داده.
راهنمای استفاده از ابزار Meridian و Scenario Planner گوگل

ابزار Meridian گوگل، یک پلتفرم مدل سازی آمیخته بازاریابی (MMM) متن باز است که به دو شیوه اصلی قابل استفاده می باشد: از طریق کتابخانه پایتون برای کاربران فنی و از طریق رابط کاربری Scenario Planner برای بازاریابان غیر فنی. در ادامه به تشریح هر دو روش می پردازیم.
روش اول: استفاده از کتابخانه Meridian (برای متخصصان داده و توسعه دهندگان)
این روش شامل مراحل فنی تری است و برای کاربرانی طراحی شده که با محیط های برنامه نویسی و تحلیل داده آشنایی دارند. مراحل اصلی به شرح زیر است:
گام ۰: نصب و پیکربندی محیط (Install and Environment Configuration)
در ابتدا، باید محیط توسعه خود را آماده کنید. این شامل نصب کتابخانه Meridian و اطمینان از دسترسی به منابع پردازشی لازم، مانند GPU، می شود. گوگل توصیه می کند از محیط های Colab با GPU استفاده شود تا عملکرد بهینه ای حاصل گردد.
گام ۱: بارگذاری داده ها (Load the data)
پس از پیکربندی محیط، نوبت به بارگذاری داده های بازاریابی شما می رسد. این داده ها شامل اطلاعات مربوط به هزینه های تبلیغاتی در کانال های مختلف، داده های فروش، و سایر متغیرهای مرتبط است که برای مدل سازی نیاز دارید.
گام ۲: پیکربندی مدل (Configure the model)
در این مرحله، پارامترهای مدل Meridian را بر اساس نیازهای خاص کسب و کار و داده های موجود پیکربندی می کنید. این شامل تعریف متغیرها، تنظیمات مربوط به دوره زمانی و سایر جزئیات مدل سازی می شود.
گام ۳: اجرای بررسی های کیفیت پس از مدل سازی (Run post-modeling quality checks)
پس از اجرای مدل، لازم است بررسی های کیفی انجام شود تا از صحت و اعتبار نتایج مدل اطمینان حاصل کنید. این مرحله به شناسایی هرگونه ناهنجاری یا مشکل در مدل کمک می کند.
گام ۴: اجرای تشخیص های مدل (Run model diagnostics)
در این گام، ابزارهای تشخیصی مدل را اجرا می کنید تا عملکرد مدل را به صورت عمیق تر ارزیابی کنید. این شامل بررسی معیارهای آماری و بصری برای درک بهتر رفتار مدل است.
گام ۵: تولید نتایج مدل و خروجی دو صفحه ای (Generate model results & two-page output)
پس از اطمینان از کیفیت مدل، نتایج نهایی را تولید می کنید. این نتایج معمولا شامل گزارش های جامع و بصری است که بینش های کلیدی مدل را ارائه می دهد.
گام ۶: اجرای بهینه سازی بودجه و تولید گزارش بهینه سازی (Run budget optimization & two-page output)
Meridian قابلیت بهینه سازی بودجه را نیز ارائه می دهد. در این مرحله، مدل را برای یافتن بهترین تخصیص بودجه بین کانال های مختلف بازاریابی به منظور دستیابی به حداکثر بازگشت سرمایه اجرا می کنید.
گام ۷: ذخیره شی مدل (Save the model object)
برای استفاده های آتی و جلوگیری از اجرای مجدد مدل از ابتدا، می توانید شی مدل آموزش دیده را ذخیره کنید.
گام ۸: برنامه ریزی سناریوی تعاملی (Interactive Scenario Planning)
این مرحله، پلی است به Scenario Planner. پس از آموزش و بهینه سازی مدل، می توانید نتایج را به Scenario Planner منتقل کنید تا بازاریابان بتوانند به صورت تعاملی با آن کار کنند.
روش دوم: استفاده از Scenario Planner (برای بازاریابان و تصمیم گیرندگان)
Scenario Planner یک رابط کاربری بدون کد (no-code) است که به بازاریابان امکان می دهد بدون نیاز به دانش فنی عمیق، از بینش های مدل Meridian بهره مند شوند. این ابزار به طور خاص برای تسهیل تصمیم گیری و برنامه ریزی استراتژیک طراحی شده است:
- دسترسی به Scenario Planner: بازاریابان می توانند از طریق یک رابط کاربری بصری به Scenario Planner دسترسی پیدا کنند.
- آزمایش سناریوهای بودجه: در این محیط، می توانند سناریوهای مختلف تخصیص بودجه را برای کانال های بازاریابی گوناگون تعریف کنند.
- مشاهده تخمین های ROI در زمان واقعی: Scenario Planner به صورت لحظه ای تخمین هایی از بازگشت سرمایه (ROI) برای هر سناریو ارائه می دهد.
- تصمیم گیری مشارکتی: این ابزار امکان همکاری بین تیم های بازاریابی و تصمیم گیرندگان را فراهم می آورد تا بتوانند بهترین استراتژی را بر اساس داده ها و پیش بینی ها انتخاب کنند.
به طور خلاصه، در حالی که کتابخانه Meridian ابزاری قدرتمند برای متخصصان داده جهت ساخت و آموزش مدل های MMM است، Scenario Planner این قدرت را به شکلی کاربرپسند و بدون نیاز به کدنویسی، در اختیار بازاریابان قرار می دهد تا بتوانند تصمیمات استراتژیک تری بگیرند و بودجه های خود را بهینه سازند. این دو ابزار در کنار هم، یک اکوسیستم کامل برای مدل سازی آمیخته بازاریابی و برنامه ریزی استراتژیک فراهم می آورند.
تحلیل: آینده بازاریابی با هوش مصنوعی و شفافیت

کارشناسان استاد ای تی معتقدند که معرفی ابزارهایی مانند Meridian و Scenario Planner توسط گوگل، نشان دهنده یک تغییر الگوواره جدید در صنعت بازاریابی است. این حرکت به سمت شفافیت بیشتر، دسترسی پذیری و توانمندسازی بازاریابان با ابزارهای هوش مصنوعی، نه تنها کارایی کمپین ها را افزایش می دهد، بلکه به ایجاد یک اکوسیستم بازاریابی عادلانه تر و داده محور کمک می کند.
در گذشته، مدل سازی آمیخته بازاریابی اغلب به دلیل هزینه های بالا و پیچیدگی های فنی، تنها در دسترس شرکت های بزرگ با بودجه های کلان بود. اما با رویکرد متن باز Meridian، این ابزار قدرتمند اکنون برای طیف وسیع تری از کسب و کارها، از استارتاپ های نوپا گرفته تا شرکت های متوسط، قابل دسترس شده است.
این دموکراتیزه شدن ابزارهای تحلیلی پیشرفته، به کسب و کارها این امکان را می دهد که درک عمیق تری از عملکرد بازاریابی خود پیدا کنند و بودجه های خود را با دقت بیشتری تخصیص دهند. در نتیجه، بازگشت سرمایه (ROI) بهبود یافته و هدر رفت منابع کاهش می یابد. این امر به ویژه در شرایط اقتصادی کنونی که هر تومان از بودجه بازاریابی اهمیت دارد، حیاتی است. علاوه بر این، قابلیت «بدون کد» (no-code) در Scenario Planner، یک مزیت رقابتی بزرگ برای گوگل محسوب می شود، زیرا موانع ورود را برای بازاریابان غیرفنی به شدت کاهش می دهد.
جمع بندی: گامی بلند به سوی بازاریابی هوشمند
گوگل با معرفی ابزار Meridian و Scenario Planner، نه تنها به نیازهای فعلی بازاریابان پاسخ داده، بلکه مسیر آینده بازاریابی دیجیتال را نیز ترسیم کرده است. این ابزارها با ترکیب قدرت مدل سازی آمیخته بازاریابی متن باز و یک رابط کاربری بصری، به بازاریابان امکان می دهند تا با اطمینان بیشتری تصمیم گیری کنند، بودجه های خود را بهینه سازند و در نهایت، به اهداف تجاری خود دست یابند. این یک پیروزی بزرگ برای شفافیت، دسترسی پذیری و آینده ای است که در آن هوش مصنوعی به عنوان یک شریک قدرتمند در دستان هر بازاریاب قرار می گیرد.
منابع:
New Meridian tool puts MMM insights directly in marketers’ hands.

