چگونه هوش مصنوعی DINO متا نظارت بر فضای سبز بریتانیا را متحول می کند؟

تیم تحریریه OstadIT گزارش می دهد: در دنیای پرشتاب فناوری امروز، هوش مصنوعی به سرعت در حال گشودن افق های جدیدی در حوزه های مختلف است. از سلامت و درمان گرفته تا صنعت و محیط زیست، ردپای این تکنولوژی شگفت انگیز به وضوح دیده می شود. در یکی از هیجان انگیزترین پیشرفت ها، شرکت متا با معرفی مدل هوش مصنوعی DINO، گامی بلند در جهت حفاظت از محیط زیست و بهینه سازی منابع دولتی برداشته است. این فناوری نوین، به ویژه در بریتانیا، پتانسیل عظیمی برای دگرگونی شیوه های سنتی نظارت بر فضای سبز و جنگل ها دارد.

DINO: چشم بینای متا برای محیط زیست

مدل هوش مصنوعی DINO، که مخفف “DINO: Self-supervised Learning with Vision Transformers” است، یک مدل بینایی کامپیوتری پیشرفته محسوب می شود. این مدل که توسط محققان متا توسعه یافته، قادر است بدون نیاز به برچسب گذاری دستی داده ها، ویژگی های بصری را از تصاویر استخراج کند. این قابلیت خود نظارتی (Self-supervised learning) به DINO اجازه می دهد تا الگوهای پیچیده را در مجموعه داده های عظیم، مانند تصاویر ماهواره ای، شناسایی کند. این رویکرد، فرآیند آموزش مدل های هوش مصنوعی را به شدت تسریع و کارآمد می سازد و آن را برای کاربردهای مقیاس بزرگ ایده آل می کند.

کاربرد DINO در سنجش از دور

یکی از برجسته ترین کاربردهای هوش مصنوعی DINO متا، در حوزه سنجش از دور (Remote Sensing) و به طور خاص، نظارت بر پوشش درختی و فضای سبز است. Forest Research، آژانس تحقیقاتی کمیسیون جنگلداری بریتانیا، از DINOv2 برای بهبود دقت نقشه های خود استفاده می کند. این نقشه ها برای ارزیابی و پایش دقیق پوشش درختی در سراسر کشور حیاتی هستند. پیش از این، چنین سازمانهایی برای جمع آوری داده ها به ترکیبی از بررسی های میدانی و داده های LiDAR (لیدار) متکی بود که هر دو بسیار پرهزینه و زمان بر بودند.

با استفاده از DINOv2، متا و موسسه منابع جهانی (WRI) یک نقشه جهانی از ارتفاع تاج پوشش درختی با وضوح ۱ متر ایجاد کرده اند. این نقشه که بر اساس ۱۸ میلیون تصویر ماهواره ای آموزش دیده است، امکان شناسایی تک درختان را در مقیاس جهانی فراهم می آورد. این دستاورد، “بازی را تغییر می دهد” (game changer) و به دولت ها در سراسر جهان کمک می کند تا تلاش های خود را برای احیای جنگل ها و نظارت بر محیط زیست به طور موثرتری مدیریت کنند.

کاهش هزینه ها و افزایش دسترسی به فضای سبز با هوش مصنوعی DINO

دولت بریتانیا برنامه ای بلندپروازانه برای بهبود محیط زیست دارد که هدف آن، تضمین دسترسی هر شهروند به فضای سبز با کیفیت در فاصله ۱۵ دقیقه پیاده روی و مشاهده حداقل سه درخت از خانه خود است. همچنین، افزایش ۲ درصدی پوشش درختی تا سال ۲۰۵۰ از دیگر اهداف این برنامه است. پایش مستمر و دقیق این اهداف، نیازمند ابزارهای کارآمد و مقرون به صرفه است.

مزایای اقتصادی و زیست محیطی

استفاده از هوش مصنوعی DINO متا توسط Forest Research، مزایای چشمگیری به همراه دارد:

• کاهش هزینه ها: حذف نیاز به داده های گران قیمت LiDAR و بررسی های میدانی، صرفه جویی قابل توجهی در بودجه دولتی ایجاد می کند. این صرفه جویی می تواند به میلیاردها پوند برسد، با توجه به اینکه پارک ها و فضاهای سبز در انگلستان سالانه حدود ۶.۶ میلیارد پوند (۸.۴ میلیارد دلار آمریکا) مزایای بهداشتی، اقلیمی و زیست محیطی ایجاد می کنند.
• افزایش دقت و سرعت: DINOv2 امکان پایش دقیق تر و سریع تر پوشش درختی را فراهم می کند، حتی برای درختان منفرد و گروه های کوچک درختان که قبلاً دشوار بود.
• به روز رسانی مکرر داده ها: با کاهش هزینه ها، امکان به روز رسانی مکرر نقشه ها و داده ها فراهم می شود که برای تصمیم گیری های سیاستی و ارزیابی پیشرفت برنامه های زیست محیطی حیاتی است.
• پشتیبانی از سیاست گذاری: داده های دقیق تر و به روز، شواهد قوی تری را برای وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی (Defra) فراهم می کند تا سیاست های زیست محیطی موثرتری تدوین کند.

آینده ای سبزتر با DINOv3

متا با تکیه بر موفقیت DINOv2، اخیراً DINOv3 را نیز معرفی کرده است که هدف آن، بهبود بیشتر هوش بصری مدل است. انتظار می رود DINOv3 دقت نقشه های ارتفاع تاج پوشش درختی را بیش از پیش افزایش دهد و به دولت ها در سراسر جهان گزینه ای قدرتمندتر برای نظارت بر سرمایه گذاری های خود در زمینه احیای جنگل ها ارائه دهد. این پیشرفت ها نشان دهنده تعهد متا به استفاده از هوش مصنوعی برای حل چالش های جهانی و ایجاد تاثیرات مثبت اجتماعی است.

تحلیل کارشناسان استاد آی تی

کارشناسان استاد آی تی معتقدند که توسعه و به کارگیری مدل هایی مانند هوش مصنوعی DINO متا، نقطه عطفی در همگرایی فناوری و پایداری محیط زیست است. این رویکرد نه تنها کارایی و دقت را در فرآیندهای نظارتی به شدت افزایش می دهد، بلکه با دموکراتیک کردن دسترسی به داده های با کیفیت بالا، به کشورهای در حال توسعه نیز این امکان را می دهد تا با هزینه ای کمتر، برنامه های حفاظت از محیط زیست خود را تقویت کنند.

این مدل های خود نظارتی، با کاهش نیاز به داده های برچسب گذاری شده، موانع ورود به حوزه بینایی کامپیوتری را برای بسیاری از سازمان ها و محققان کاهش می دهند. در نهایت، این پیشرفت ها به ما کمک می کنند تا درک عمیق تری از سیاره خود داشته باشیم و تصمیمات آگاهانه تری برای آینده ای پایدارتر بگیریم.

جمع بندی

فناوری هوش مصنوعی DINO متا، نمونه ای درخشان از پتانسیل بی حد و حصر هوش مصنوعی برای حل چالش های پیچیده جهانی است. این پیشرفت نه تنها به دولت ها در مدیریت بهتر منابع طبیعی کمک می کند، بلکه با کاهش هزینه ها، امکان سرمایه گذاری بیشتر در سایر حوزه های حیاتی را فراهم می آورد. آینده ای که در آن فناوری و محیط زیست دست در دست هم برای ساخت جهانی پایدارتر تلاش می کنند، بیش از پیش در دسترس است.

---

منبع:
Reducing Government Costs and Increasing Access to Greenspaces in the United Kingdom with DINO