OpenAI با مدل GPT-5.2 خود، چگونه کشفی بی سابقه در فیزیک نظری رقم زد؟

تیم تحریریه استاد آیتی گزارش می دهد: در دنیای پرشتاب فناوری و علم، هر از گاهی اخباری منتشر می شود که نه تنها جامعه علمی را به وجد می آورد، بلکه دیدگاه ما را نسبت به آینده تغییر می دهد. جدیدترین خبر از آزمایشگاه های OpenAI، دقیقا از همین جنس است.

این شرکت پیشرو در زمینه هوش مصنوعی، با مدل GPT-5.2 خود، به دستاوردی خیره کننده در فیزیک نظری دست یافته است که می تواند درک ما از بنیادی ترین نیروهای طبیعت را متحول کند. این کشف، که در ابتدا توسط GPT-5.2 به صورت یک فرضیه مطرح شد و سپس توسط مدل داخلی دیگری از OpenAI اثبات و توسط فیزیکدانان تایید گردید، نشان دهنده پتانسیل بی کران هوش مصنوعی در پیشبرد مرزهای دانش است.

هوش مصنوعی و پرده برداری از رازهای گلوئون ها

این تحقیق بر روی گلوئون ها، ذراتی که نیروی هسته ای قوی را حمل می کنند، متمرکز است. نیروی هسته ای قوی یکی از چهار نیروی بنیادی طبیعت است که پروتون ها و نوترون ها را در هسته اتم در کنار هم نگه می دارد. در فیزیک ذرات، مفهوم «دامنه پراکندگی» برای محاسبه احتمال تعامل ذرات به کار می رود. برای سال ها، فیزیکدانان بر این باور بودند که در شرایط خاصی، دامنه پراکندگی گلوئون ها باید صفر باشد، اما GPT-5.2 این فرضیه را به چالش کشید.

کشف فرمولی که معادلات را تغییر می دهد

مدل GPT-5.2 Pro، فرمولی جدید (معادله ۳۹ در مقاله اصلی) را برای دامنه گلوئون ها پیشنهاد کرد که پیش از این تصور می شد در شرایط خاصی برابر با صفر است. این فرمول، که در مقاله پیش چاپ (preprint) با عنوان «Single-minus gluon tree amplitudes are nonzero» منتشر شده است، نشان می دهد که این تعاملات تحت شرایط خاصی، به ویژه در «رژیم نیمه هم خطی» (half-collinear regime)، می توانند رخ دهند. این رژیم به حالتی خاص از تکانه ذرات اشاره دارد که در آن، تکانه ها در یک راستای خاص قرار می گیرند و فرضیات استاندارد دیگر معتبر نیستند.

معرفی حالت قرنطینه Lockdown Mode در OpenAI برای حملات پیچیده تزریق پرامپت

این کشف نه تنها یک نتیجه علمی جدید است، بلکه یک پیروزی برای رویکرد «علم به کمک هوش مصنوعی» محسوب می شود. در حالی که فیزیکدانان انسانی برای سال ها با محاسبات پیچیده و زمان بر دست و پنجه نرم می کردند، GPT-5.2 توانست با شناسایی الگوها و ساده سازی معادلات، به این فرمول انقلابی دست یابد. این مدل حتی یک اثبات رسمی برای اعتبار فرمول خود ارائه داد که توسط فیزیکدانان تایید شد.

تحلیل استاد آیتی: آینده علم در دستان هوش مصنوعی

کارشناسان استاد آیتی معتقدند که این دستاورد OpenAI، صرفاً فراتر از یک کشف علمی است؛ این یک نقطه عطف در تاریخ علم و فناوری محسوب می شود. این واقعه نشان می دهد که هوش مصنوعی دیگر تنها ابزاری برای پردازش داده ها یا انجام کارهای تکراری نیست، بلکه به یک شریک فعال و خلاق در فرآیند اکتشافات علمی تبدیل شده است. توانایی GPT-5.2 در حدس زدن یک فرمول پیچیده و سپس اثبات آن، گواهی بر قدرت رو به رشد مدل های زبان بزرگ (LLMs) در استدلال و حل مسائل انتزاعی است.

این همکاری بین انسان و هوش مصنوعی، که در آن AI به عنوان یک «همکار فکری» عمل می کند، می تواند سرعت اکتشافات علمی را به طرز چشمگیری افزایش دهد. همانطور که نیما ارکانی-حامد، استاد فیزیک در موسسه مطالعات پیشرفته، اشاره می کند، یافتن فرمول های ساده برای پدیده های پیچیده، همواره راهگشای درک ساختارهای عمیق تر در فیزیک بوده است. هوش مصنوعی می تواند در این زمینه، به عنوان یک ابزار قدرتمند برای «شناسایی الگوهای فرمول های ساده» عمل کند.

کاربردهای فراتر از فیزیک ذرات

این متدولوژی نوآورانه، پتانسیل گسترده ای برای کاربرد در سایر حوزه های علمی دارد. در حال حاضر، این رویکرد از گلوئون ها به گراویتون ها (ذرات حامل نیروی گرانش) نیز تعمیم یافته است، که نشان دهنده انعطاف پذیری و قدرت بالای آن است. این پیشرفت می تواند به ما در درک بهتر سیاهچاله ها، امواج گرانشی و حتی نظریه وحدت بخش نیروهای طبیعت کمک کند.

این دستاورد همچنین اهمیت سرمایه گذاری در تحقیقات بنیادی و توسعه هوش مصنوعی را برجسته می کند. با پیشرفت هایی از این دست، ما به سوی آینده ای حرکت می کنیم که در آن، پیچیده ترین مسائل علمی با همکاری هوش مصنوعی و نبوغ انسانی، گشوده خواهند شد.

جمع بندی و چشم انداز آینده

کشف جدید OpenAI با GPT-5.2 در فیزیک نظری، نه تنها یک موفقیت علمی بزرگ است، بلکه نشان دهنده تغییر الگو در نحوه انجام تحقیقات علمی است. این رویداد، فصلی جدید در داستان هوش مصنوعی و توانایی آن در کمک به انسان برای درک عمیق تر جهان را رقم می زند. آینده ای که در آن هوش مصنوعی به عنوان یک کاتالیزور برای اکتشافات علمی عمل می کند، دیگر یک رویا نیست، بلکه به واقعیتی ملموس تبدیل شده است.

---

منبع:
GPT‑۵.۲ derives a new result in theoretical physics